केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय सामाजिक सहाय्य कार्यक्रमा (NSAP) अंतर्गत आणि महाराष्ट्र शासनाच्या सामाजिक न्याय व विशेष साहाय्य विभागामार्फत इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्तीवेतन योजना (IGNOAPS) राबवली जाते. या योजनेचा मुख्य उद्देश राज्यातील ज्येष्ठ नागरिकांना आर्थिक स्थैर्य आणि सामाजिक सुरक्षा मिळवून देणे हा आहे.
योजनेचे स्वरूप व मिळणारे अर्थसहाय्य (Pension Amount)
या योजनेअंतर्गत पात्र ज्येष्ठ नागरिकांना दरमहा ₹१,५०० निवृत्तीवेतन थेट त्यांच्या बँक खात्यात दिले जाते:
| वयोगट | केंद्र शासन हिस्सा | राज्य शासन हिस्सा (श्रावणबाळ योजना) | एकूण दरमहा पेन्शन |
| ६५ ते ७९ वर्षे | ₹२०० | ₹१,३०० | ₹१,५०० |
| ८० वर्षे व त्यापुढील | ₹५०० | ₹१,००० | ₹१,५०० |
पात्रतेचे निकष (Eligibility Criteria)
- वय: अर्जदाराचे वय ६५ वर्षे किंवा त्यापेक्षा जास्त असावे.
- आर्थिक स्थिती: अर्जदार कुटुंब केंद्र सरकारच्या दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) यादीत नोंदणीकृत असावे.
- अधिवास: अर्जदार महाराष्ट्र राज्याचा कायमचा रहिवासी असावा.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
- ओळख व वयाचा पुरावा: आधार कार्ड, मतदान ओळखपत्र, जन्म दाखला किंवा सरकारी रुग्णालयाचा वयाचा दाखला.
- आर्थिक पुरावा: दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) यादीतील नावाचा उतारा (ग्रामसेवक / तलाठी / तहसीलदार स्वाक्षरीसह).
- निवासाचा पुरावा: अधिवास प्रमाणपत्र (Domicile Certificate) किंवा शिधापत्रिका (Ration Card).
- बँक खात्याचा तपशील: बँक पासबुकची छायाप्रत (खाते आधार कार्डशी लिंक असणे आवश्यक).
- इतर: पासपोर्ट आकाराचे फोटो.
अर्ज करण्याची पद्धत (How to Apply)
- ऑफलाइन पद्धत:
- आपल्या क्षेत्रातील तहसीलदार कार्यालय (संजय गांधी निराधार योजना शाखा), तलाठी कार्यालय किंवा सेतू केंद्रात भेट द्या.
- अर्ज फॉर्म मिळवून तो पूर्ण भरा व सर्व आवश्यक कागदपत्रे जोडून जमा करा.
- ऑनलाइन पद्धत:
- महाराष्ट्र शासनाच्या आपले सरकार पोर्टलला (aaplesarkar.mahaonline.gov.in) भेट देऊन किंवा NSAP पोर्टलवरून (nsap.nic.in) ऑनलाइन नोंदणी करता येते.
अर्ज छाननीनंतर पात्र लाभार्थ्यांची यादी मंजूर केली जाते आणि दरमहा पेन्शनची रक्कम थेट DBT द्वारे बँक खात्यात जमा केली जाते.