महाराष्ट्र राज्य: बांधकाम क्षेत्रात रात्रंदिवस घाम गाळणाऱ्या कामगारांच्या मुलांचे भविष्य उज्ज्वल व्हावे, यासाठी महाराष्ट्र सरकारने एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. ‘महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळा’मार्फत नोंदणीकृत कामगारांच्या पाल्यांना इयत्ता १ ली ते ७ वीपर्यंतच्या शिक्षणासाठी प्रतिवर्षी २,५०० रुपये शैक्षणिक सहाय्य दिले जात आहे.
शिक्षण महाग होत असताना गरीब कामगार कुटुंबातील मुलांना शिक्षणापासून वंचित राहावे लागू नये, हा या योजनेचा मुख्य उद्देश आहे.
योजनेचे मुख्य तपशील आणि फायदे
या योजनेअंतर्गत केवळ प्राथमिकच नव्हे, तर माध्यमिक शिक्षणासाठीही मदत दिली जाते. त्याचे स्वरूप खालीलप्रमाणे आहे:
| इयत्ता | मिळणारी रक्कम (प्रतिवर्ष) |
| १ ली ते ७ वी | ₹ २,५००/- |
| ८ वी ते १० वी | ₹ ५,०००/- |
या योजनेसाठी पात्रतेच्या अटी
शिष्यवृत्तीचा लाभ मिळवण्यासाठी खालील अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे:
- नोंदणीकृत कामगार: विद्यार्थ्याचे वडील किंवा आई ‘महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याणकारी मंडळा’कडे नोंदणीकृत (Registered) असावेत आणि त्यांचे सभासदत्व नूतनीकरण केलेले (Active) असावे.
- पाल्यांची मर्यादा: ही योजना कामगाराच्या पहिल्या दोन पाल्यांसाठीच लागू आहे.
- उपस्थिती: संबंधित विद्यार्थ्याची शाळेतील उपस्थिती किमान ७५% असणे अनिवार्य आहे.
- शाळा: विद्यार्थी शासनमान्य प्राथमिक किंवा माध्यमिक शाळेत शिकत असावा.
आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)
अर्ज करताना खालील कागदपत्रांची पूर्तता करावी लागते:
- कामगाराचे वैध ओळखपत्र (Labor Card/Green Card).
- चालू वर्षाचे शाळेचे बोनाफाईड प्रमाणपत्र (Bonafide Certificate).
- विद्यार्थ्याचे आधार कार्ड.
- बँक पासबुकची छायांकित प्रत (पालक किंवा विद्यार्थ्याचे संयुक्त खाते).
- रेशन कार्ड (कुटुंबाच्या पुराव्यासाठी).
- मागील वर्षाचे प्रगती पुस्तक (निकाल).
- ७५% उपस्थितीचे प्रमाणपत्र (शाळेमार्फत).
अर्ज प्रक्रिया कशी करावी?
लाभार्थी कामगार या योजनेसाठी ऑनलाइन किंवा ऑफलाइन पद्धतीने अर्ज करू शकतात:
- ऑनलाइन पद्धत: मंडळाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर mahabocw.in जाऊन ‘Welfare Schemes’ विभागातून शैक्षणिक सहाय्यासाठी अर्ज भरता येतो.
- ऑफलाइन पद्धत: जवळच्या सरकारी कामगार कार्यालयात (ALC Office) जाऊन विहित नमुन्यातील अर्ज भरून आवश्यक कागदपत्रांसह जमा करावा.
टीप: ही रक्कम थेट विद्यार्थ्याच्या किंवा पालकांच्या बँक खात्यात DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे जमा केली जाते.
निष्कर्ष
बांधकाम कामगारांच्या मुलांनी जिद्दीने शिकावे आणि गरिबीवर मात करावी, यासाठी ही ₹२,५०० ची मदत अत्यंत मोलाची ठरणार आहे. जर आपण नोंदणीकृत बांधकाम कामगार असाल, तर त्वरित आपल्या मुलांच्या शिष्यवृत्तीचा अर्ज भरून या योजनेचा लाभ घ्यावा.