महाराष्ट्रात भाजीपाला विक्री किंवा वडापाव स्टॉल यांसारखे लहान व्यवसाय सुरू करू इच्छिणाऱ्या सुशिक्षित बेरोजगार तरुण आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकांसाठी सरकारमार्फत विविध अनुदान आणि अर्थसहाय्य योजना राबवल्या जातात. या योजनांचा मुख्य उद्देश स्वयंरोजगाराला चालना देणे आणि गरिबी निर्मूलन हा आहे. खाली या व्यवसायांसाठी उपलब्ध असलेल्या प्रमुख योजनांची सविस्तर माहिती दिली आहे:
१. वैयक्तिक कर्ज/अनुदान योजना (₹२५,००० पर्यंत अर्थसहाय्य)
अनेक स्थानिक स्वराज्य संस्था (महानगरपालिका/नगरपालिका) आणि समाजकल्याण विभाग अशा प्रकारच्या छोट्या व्यवसायांसाठी अनुदान देतात.
- मिळणारे लाभ: व्यवसायासाठी लागणारे साहित्य (उदा. गाडी, कढई, गॅस शेगडी किंवा भाजीपाल्याची टोपली) खरेदी करण्यासाठी सुमारे ₹२५,००० पर्यंतचे अनुदान दिले जाते.
- पात्रता:
- अर्जदार महाराष्ट्राचा रहिवासी असावा.
- वय १८ ते ५० वर्षांच्या दरम्यान असावे.
- अर्जदार दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) असावा किंवा कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न मर्यादित असावे.
- आवश्यक कागदपत्रे: आधार कार्ड, रेशन कार्ड, उत्पन्नाचा दाखला, रहिवासी दाखला आणि बँक पासबुक.
मोफत सिलाई मशीन योजनेची नोंदणी: सर्व महिलांसाठी मोफत शिलाई मशीन, येथून नोंदणी करा
२. पीएम स्वनिधी योजना (PM SVANidhi)
रस्त्यावरील विक्रेते (Street Vendors) जसे की वडापाव गाडा किंवा भाजीपाला विक्रेत्यांसाठी ही केंद्र सरकारची अत्यंत लोकप्रिय योजना आहे.
- कर्जाचे स्वरूप:
- 1. पहिले कर्ज: ₹१५,००० (१ वर्षाच्या मुदतीसाठी)
- 2. दुसरे कर्ज: ₹२५,००० (वेळेवर परतफेड केल्यास)
- 3. तिसरे कर्ज: ₹५०,००० पर्यंत.
- खास वैशिष्ट्य: हे कर्ज कोणत्याही तारणाशिवाय (Collateral-free) मिळते. तसेच, डिजिटल व्यवहारांवर ‘कॅशबॅक’ आणि व्याजात ७% सवलत (Interest Subsidy) मिळते.
ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी येथे क्लिक करा
योजनेतून मिळणारे अर्थसहाय्य थेट DBT पद्धतीने बँक खात्यात जमा होते. ही योजना आदिवासी समाजातील लाभार्थ्यांना छोट्या व्यवसायाच्या माध्यमातून आर्थिक बळकटपणा, स्थिर उत्पन्न आणि आत्मनिर्भरतेकडे नेणारे एक महत्वाचे पाऊल आहे.
| घटक | तपशील |
|---|---|
| योजना नाव | लहान व्यवसाय अर्थसहाय्य योजना |
| विभाग | आदिवासी विकास विभाग, महाराष्ट्र शासन |
| ठिकाण | गोरेगाव / मुंबई |
| लाभार्थी | अनुसूचित जमातीतील नागरिक |
| प्रति लाभार्थी अनुदान | ₹२५,००० |
| अनुदान प्रकार | थेट DBT |
| अर्ज प्रक्रिया | ऑनलाइन – scheme.nbtribal.in |
| GR लिंक | nbtribal.in/assets/img/gr.pdf |
| User Guide | nbtribal.in/assets/img/tribal.pdf |
ई श्रम कार्डचा 1000 रुपयांचा हप्ता जारी, यादीतील नाव येथून तपासा
पात्रता निकष
- अर्जदार अनुसूचित जमातीचा असावा
- महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असावा
- वय किमान १८ वर्षे ते ५० वर्षे दरम्यान असावे
- अर्जदाराकडे आधार लिंक असलेले बँक खाते असणे बंधनकारक
- अर्जदाराने आधी योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा