आरटीई प्रवेश वयोमर्यादा २०२६-२७ महाराष्ट्र | आरटीई प्रवेश वयोमर्यादा पहिली इयत्ता आणि एलकेजी

आरटीई प्रवेश वयोमर्यादा २०२६–२७ महाराष्ट्र | आरटीईमध्ये एलकेजी — नर्सरी आणि इयत्ता १वीसाठी वय किती पाहिजे, मोफत शिक्षण आणि वय मोजण्याची सोपी पद्धत

१) आरटीई म्हणजे काय — छोटकं स्पष्टीकरण

• Right to Education (RTE) अधिनियमानुसार प्रत्येक बालकाला ६ ते १४ वर्षे वयोगटात मोफत व अनिवार्य प्राथमिक शिक्षण मिळण्याचा हक्क आहे. हा धोरणात्मक पाया म्हणजे राज्याने वेगवेगळ्या प्रवेश नियमांद्वारे शाळांमध्ये प्रवेशासाठी वयमर्यादा ठरवते.

२) महाराष्ट्र — शैक्षणिक वर्ष २०२६–२७ साठी महत्त्वाची गोष्ट (कट-ऑफ डेट)

• महाराष्ट्र शासनाच्या अनुषंगाने (नवीन GR/परिपत्रकानुसार) शैक्षणिक वर्ष २०२६–२७ साठी वयोमर्यादा मोजण्याची कट-ऑफ तारीख — 31 डिसेंबर 2026 अशी ठरवली आहे. (याचा अर्थ: मुलाचे वय 31 डिसेंबर 2026 रोजी कसे आहे ते बघून पात्रता ठरते).

३) साधारण वयोमर्यादा (Nursery / LKG / UKG / Std 1) — सरळ तक्ता (सुरुची कल्पना)

(खालील तक्ता शासनाच्या २०२६–२७ निर्देशांनुसार साधारणपणे लागू होणारी वयमर्यादा दाखवते — नेमके नियम व तारीखेसाठी RTE पोर्टल/आधिकारिक GR तपासा.)

• Play Group / Nursery (नर्सरी) — किमान: 3 वर्षे पूर्ण (31.12.2026 नुसार) — कमाल: साधारण 4 वर्षे 5 महिने.
• Junior KG (एलकेजीपूर्वीचं स्तर) — किमान: 4 वर्षे पूर्ण (31.12.2026 नुसार).
• Senior KG (UKG) — किमान: 5 वर्षे पूर्ण (31.12.2026 नुसार).
• इयत्ता १वी (Std 1) — किमान: 6 वर्षे पूर्ण (31.12.2026 नुसार). अनेक ठिकाणी Max age ≈ 7 years 5 months 30 days दाखवले आहे (GR/सोबतच्या तक्त्यांत).
• लक्षात ठेवा: वरील तक्ता राज्य शासन/शिक्षण संचालनालयाच्या परिपत्रकांवर अवलंबून बदलू शकतो — नेहमी अधिकृत RTE पोर्टल/जिल्हा परिपत्रक तपासा.

४) RTE अंतर्गत मोफत प्रवेश (Free admission) — कोणत्या इयत्तांसाठी?

• राज्य RTE अंतर्गत प्राथमिक पातळीवर (एंट्री-लेव्हल म्हणजे पूर्व-प्राथमिक किंवा इयत्ता १वी) मोफत/आरटीई २५% आरक्षणाद्वारे प्रवेश देतो — त्यामुळे जर तुमचा मुलगा/मुलगी वयोमर्यादेत बसत असेल तर RTE द्वारे प्रवेश मिळण्यास अर्ज करता येतो. (सरकारी पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज भरावा लागतो आणि आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतात).

५) वय कसे मोजायचे — सोपी, पाऊल पाऊल पद्धत

1. कट-ऑफ तारीख लक्षात घ्या: 31 डिसेंबर 2026 (शैक्षणिक वर्ष २०२६–२७).
2. तुमच्या बालकाची जन्मतारीख (DOB) घ्या (उदा. 15 जून 2020).
3. कट-ऑफ दिनांकाशी तुलना करा — म्हणजे 31.12.2026 पर्यंत बालकाचे किती वर्षे/महिने पूर्ण झाले आहेत ते मोजा.
   • उदा.: 15 जून 2020 ते 31 डिसेंबर 2026 = 6 वर्षे 6 महिने 16 दिवस → त्यामुळे हा बालक इयत्ता 1 (Std 1) साठी पुरेसा आहे कारण 6 वर्षे पूर्ण आहेत.
4. जर तुमचे वय किमान वयापेक्षा 1 दिवसही कमी असेल तर (ऑनलाइन सिस्टीम प्रामुख्याने कट-ऑफवर आधारित असते) तो अर्ज नाकारला जाऊ शकतो — त्यामुळे जन्मदाखले मध्ये कोणतीही चूक नको.

६) उदाहरणे (तीव्र गोंधळ न वेढू देईल म्हणून)

• बाळ जन्म 02-03-2023 → 31-12-2026 रोजी वय = 3 वर्षे 9 महिने → Play Group / Nursery साठी पात्र.
• बाळ जन्म 20-08-2020 → 31-12-2026 रोजी वय = 6 वर्षे 4 महिने → Std 1 साठी पात्र (6 वर्षे पूर्ण).

७) आवश्यक कागदपत्रे (साधारण)

• जन्म दाखला (Birth Certificate) — महत्त्वाचे आणि अनिवार्य.
• राहणी/निवासाचा पुरावा (आधार/राशनकार्ड/हoushold प्रमाणपत्र) — जिल्हाद्वारे मागवले जाऊ शकते.
• जात/आर्थिक स्थितीपुरावा (EWS/आर्थिक अर्जांसाठी) — जेथे लागू असेल.
• दिव्यांगतेचे प्रमाणपत्र (CwSN) असल्यास ते.
  (अधिक तपशील व वेळापत्रकासाठी राज्य-RTE पोर्टल पहा).

८) काही महत्त्वाच्या सूचना आणि टिप्स

• कट-ऑफ तारीख आणि GR बदलू शकतात. शासन/शिक्षण संचालनालय कधीकधी नवीन परिपत्रक जारी करतात — त्यामुळे अर्ज भरण्यापूर्वी नेहमी अधिकृत RTE पोर्टल (student.maharashtra.gov.in) आणि जिल्हा परिपत्रक तपासा.
• DOB मध्ये लपलेली चूक (जन्मतारीख) असू नका — जन्मदाखला सरकारी जारी केलेले असले पाहिजे. काही ऑनलाइन सिस्टीमें 1 दिवसाचा तफावतही स्वीकारत नाहीत.
• दिव्यांग (CwSN) मुलांना विशेष सवलती असू शकतात — संबंधित वैद्यकीय प्रमाणपत्र आवश्यक.

निघताना — संक्षेपात

• कट-ऑफ: 31 डिसेंबर 2026 — हे लक्षात ठेवा.
• Std 1 साठी किमान वय: 6 वर्षे पूर्ण (31.12.2026 नुसार).
• आरटीई अंतर्गत मोफत प्रवेश: प्राथमिक स्तर (पूर्व-प्राथमिक / Std 1) वर उपलब्ध; ऑनलाइन पोर्टलवर अर्ज व कागदपत्रे आवश्यक.