क खाते बदलल्यानंतर जुनी सबसिडी (उदा. गॅस सबसिडी, पीएम किसान, किंवा इतर सरकारी योजना) नवीन खात्यात जमा होईल की नाही, याबाबत अनेकांच्या मनात शंका असते. याचे साधे उत्तर ‘हो’ असे आहे, पण त्यासाठी काही तांत्रिक गोष्टींची पूर्तता करणे आवश्यक असते. या विषयावर सविस्तर माहिती देणारा हा लेख:
बँक खाते बदलल्यावर सबसिडीचे काय होते?
आजकल बहुतांश सरकारी योजनांचे पैसे DBT (Direct Benefit Transfer) द्वारे थेट लाभार्थ्यांच्या खात्यात जमा केले जातात. ही प्रक्रिया तुमच्या आधार कार्डावर अवलंबून असते. त्यामुळे, जेव्हा तुम्ही बँक बदलता, तेव्हा फक्त नवीन खाते उघडून चालत नाही, तर ते ‘मॅपिंग’ करणे गरजेचे असते.
१. आधार सीडिंग (Aadhar Seeding) आणि NPCI मॅपर
सरकारी सबसिडी तुमच्या बँक अकाउंट नंबरवर नाही, तर तुमच्या आधार नंबरवर पाठवली जाते. एनपीसीआय (NPCI) कडे ज्या बँकेचे नाव तुमच्या आधारशी लिंक असेल, त्याच बँकेत पैसे जमा होतात.
- जर तुम्ही जुने खाते बंद केले असेल आणि नवीन खाते आधारशी लिंक केले नसेल, तर तुमची सबसिडी ‘फेल’ होऊ शकते.
- जर तुमची दोन खाती असतील, तर सबसिडी त्याच खात्यात येईल जे शेवटच्या वेळी आधारशी लिंक (NPCI Mapper वर) केले गेले आहे.
२. नवीन बँकेत सबसिडी सुरू करण्यासाठी काय करावे?
जर तुम्हाला तुमची सबसिडी जुन्या बँकेऐवजी नवीन बँकेत हवी असेल, तर खालील स्टेप्स फॉलो करा:
- बँकेला भेट द्या: तुमच्या नवीन बँकेत जाऊन ‘आधार लिंकिंग’ आणि ‘NPCI Mapping’ चा फॉर्म भरा.
- e-KYC पूर्ण करा: तुमचे बायोमेट्रिक किंवा ओटीपी वापरून ई-केवायसी अपडेट करून घ्या.
- गॅस एजन्सीला कळवा (आवश्यक असल्यास): जर गॅस सबसिडीचा प्रश्न असेल, तर तुमच्या गॅस वितरकाकडे जाऊन नवीन बँक खात्याचे तपशील किंवा आधार अपडेट करून घेणे अधिक सुरक्षित ठरते.
लक्षात ठेवण्यासारख्या महत्त्वाच्या गोष्टी
| बाब | सद्यस्थिती | काय करावे? |
| जुने खाते चालू असेल तर | सबसिडी जुन्याच खात्यात जात राहील. | नवीन बँकेत DBT फॉर्म भरा. |
| जुने खाते बंद केले असेल तर | सबसिडी जमा होणार नाही (Transaction Fail). | त्वरित नवीन खाते आधारशी लिंक करा. |
| अनेक खाती असल्यास | ज्या खात्याला शेवटचे आधार जोडले आहे तिथे पैसे येतील. | बँकेत जाऊन स्टेटस चेक करा. |
तुमची सबसिडी कोणत्या बँकेत जमा होत आहे हे कसे तपासावे?
तुमचा आधार कोणत्या बँकेशी लिंक आहे हे पाहण्यासाठी तुम्ही खालील पावले उचलू शकता:
- UIDAI च्या अधिकृत वेबसाइटवर जा.
- ‘Check Aadhaar/Bank Linking Status’ या पर्यायावर क्लिक करा.
- तुमचा आधार नंबर आणि ओटीपी टाका.
- तिथे तुम्हाला सध्या सबसिडीसाठी कोणती बँक सक्रिय (Active) आहे ते दिसेल.
निष्कर्ष
बँक खाते बदलल्यावर सबसिडी आपोआप नवीन खात्यात येत नाही. त्यासाठी तुम्हाला नवीन बँकेत जाऊन DBT/NPCI Consent Form भरणे अनिवार्य आहे. एकदा का