महाराष्ट्र शासनाने राज्यातील मुलींचे शिक्षण, आरोग्य आणि भविष्यातील आर्थिक गरजा पूर्ण करण्यासाठी ‘माझी कन्या भाग्यश्री योजना’ सुरू केली आहे. या योजनेचा मुख्य उद्देश मुलींचा जन्मदर वाढवणे आणि त्यांना समाजात सन्मानाचे स्थान मिळवून देणे हा आहे. 2025 मध्येही ही योजना प्रभावीपणे राबवली जात असून, अनेक कुटुंबांना याचा लाभ मिळत आहे.
योजनेचा मुख्य लाभ काय आहे?
या योजनेअंतर्गत शासनाकडून मुलींच्या नावावर ठराविक रक्कम मुदत ठेव (Fixed Deposit) म्हणून बँकेत जमा केली जाते:
- एका मुलीवर लाभ: जर पालकांनी पहिल्या मुलीच्या जन्मानंतर कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया केली, तर त्या मुलीच्या नावावर ₹50,000 जमा केले जातात.
- दोन मुलींवर लाभ: जर दुसऱ्या मुलीच्या जन्मानंतर कुटुंब नियोजन केले, तर दोन्ही मुलींच्या नावावर प्रत्येकी ₹25,000 – ₹25,000 (एकूण ₹50,000) जमा केले जातात.
योजनेसाठी आवश्यक पात्रता (Eligibility)
- अर्जदार कुटुंब महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे.
- ही योजना कुटुंबातील पहिल्या दोन मुलींसाठीच लागू आहे.
- कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹7.5 लाखांपेक्षा कमी असावे (नवीन सुधारित नियमानुसार).
- कुटुंब नियोजन अट: पहिल्या मुलीच्या जन्मानंतर 1 वर्षाच्या आत किंवा दुसऱ्या मुलीच्या जन्मानंतर 6 महिन्यांच्या आत पालकांनी कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया करणे अनिवार्य आहे.
- मुलगी 18 वर्षांची होईपर्यंत तिचे लग्न झालेले नसावे आणि तिने किमान 10 वी उत्तीर्ण केलेली असावी.
आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)
अर्ज करण्यासाठी खालील कागदपत्रे सोबत ठेवा:
- मुलीचा जन्म दाखला (Birth Certificate)
- पालकांचे आधार कार्ड
- उत्पन्नाचा दाखला (तहसीलदार कार्यालयाकडून मिळालेला)
- रेशन कार्ड (पिवळे किंवा केशरी)
- कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया केल्याचे प्रमाणपत्र
- बँक खाते पासबुक (मुलगी आणि आईचे संयुक्त खाते असल्यास उत्तम)
- पासपोर्ट आकाराचे फोटो
अर्ज कसा करावा? (How to Apply)
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी तुम्ही ऑफलाईन पद्धतीने अर्ज करू शकता:
- सर्वात आधी आपल्या जवळच्या अंगणवाडी केंद्र, ग्रामपंचायत, किंवा महिला व बाल विकास प्रकल्प अधिकारी (WCD) कार्यालयाला भेट द्या.
- तेथून ‘माझी कन्या भाग्यश्री योजना’ अर्ज प्राप्त करा.
- अर्जात विचारलेली सर्व माहिती अचूक भरा.
- वर नमूद केलेली सर्व कागदपत्रे अर्जासोबत जोडा.
- भरलेला अर्ज संबंधित बाल विकास प्रकल्प अधिकाऱ्याकडे (CDPO) जमा करा.
पैसे कधी मिळतात?
मुलीच्या नावे जमा केलेली मूळ रक्कम आणि त्यावरील व्याज मुलगी 18 वर्षांची झाल्यावर तिला मिळते. मात्र, मुलीला शिक्षणासाठी मदत हवी असल्यास, ठराविक वर्षांच्या अंतराने व्याजाची रक्कम काढण्याची मुभा काही अटींनुसार मिळते.
महत्त्वाची टीप: जर तिसरे अपत्य झाले, तर या योजनेचे आधी मिळणारे सर्व लाभ त्वरित बंद केले जातात.