आजच्या डिजिटल युगात, सरकारी कामांसाठी तासनतास रांगेत उभे राहण्याचे दिवस आता संपले आहेत. लग्न झाल्यानंतर ‘मॅरेज सर्टिफिकेट’ किंवा विवाह प्रमाणपत्र असणे कायदेशीरदृष्ट्या अत्यंत महत्त्वाचे आहे. मग ते पासपोर्ट काढण्यासाठी असो, बँकेत नाव बदलण्यासाठी असो किंवा व्हिसा प्रक्रियेसाठी.
महाराष्ट्र सरकारच्या ‘आपले सरकार’ पोर्टलमुळे आता तुम्ही घरबसल्या केवळ ५ मिनिटांत या प्रक्रियेची सुरुवात करू शकता. अर्ज कसा करावा, याची सविस्तर माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
आवश्यक कागदपत्रे (Documents Required)
अर्ज करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रांचे स्कॅन केलेले फोटो आपल्या मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरमध्ये तयार ठेवा:
- वर आणि वधूचा फोटो: पासपोर्ट साईज.
- ओळख पुरावा: आधार कार्ड, पॅन कार्ड किंवा मतदार ओळखपत्र.
- वयाचा पुरावा: जन्म दाखला किंवा शाळा सोडल्याचा दाखला (LC).
- रहिवासी पुरावा: रेशन कार्ड किंवा लाईट बिल.
- लग्नाची पत्रिका: (Wedding Invitation Card).
- साक्षीदार: ३ साक्षीदारांचे आधार कार्ड आणि फोटो.
- लग्नाचा फोटो: ज्यामध्ये वर-वधू आणि भटजी/निकाह ख्वॉन दिसत असतील.
अर्ज करण्याची स्टेप-बाय-स्टेप प्रक्रिया
खालील सोप्या स्टेप्स फॉलो करून तुम्ही तुमचा अर्ज भरू शकता:
- वेबसाईटला भेट द्या: सर्वप्रथम महाराष्ट्र सरकारच्या aaplesarkar.mahaonline.gov.in या अधिकृत संकेतस्थळावर जा.
- नोंदणी करा (Registration): जर तुम्ही नवीन युजर असाल, तर ‘New User? Register Here’ वर क्लिक करून आपला प्रोफाईल तयार करा.
- लॉगिन करा: तुमचा युजर आयडी आणि पासवर्ड टाकून पोर्टलमध्ये लॉगिन करा.
- विभाग निवडा: डाव्या बाजूला असलेल्या सेवांच्या यादीतून ‘ग्रामविकास आणि पंचायत राज विभाग’ (ग्रामीण भागासाठी) किंवा ‘नगरविकास विभाग’ (शहरी भागासाठी) निवडा.
- अर्ज भरा: ‘Marriage Registration & Certificate’ या पर्यायावर क्लिक करा. आता एक फॉर्म उघडेल, त्यामध्ये वर, वधू आणि लग्नाची ठिकाण याबद्दलची सर्व माहिती अचूक भरा.
- कागदपत्रे अपलोड करा: वर नमूद केलेली सर्व कागदपत्रे आणि फोटो ठराविक फॉरमॅटमध्ये अपलोड करा.
- फी भरा: अर्जासाठी लागणारे नाममात्र शुल्क (Fees) ऑनलाइन पद्धतीने (UPI, Net Banking किंवा Card) भरा.
- पावती जतन करा: अर्ज सबमिट झाल्यानंतर तुम्हाला एक ‘Application ID’ मिळेल, त्याची प्रिंट काढून ठेवा.
पुढची प्रक्रिया काय?
अर्ज ऑनलाइन भरल्यानंतर, तुम्हाला आणि तुमच्या साक्षीदारांना कागदपत्रे पडताळणीसाठी संबंधित महापालिका कार्यालय किंवा ग्रामपंचायत कार्यालयात एकदा बोलावले जाऊ शकते. सर्व पडताळणी पूर्ण झाल्यावर, तुम्हाला डिजिटल स्वाक्षरी असलेले प्रमाणपत्र पोर्टलवरूनच डाऊनलोड करता येईल.
महत्त्वाची टीप: लग्नाच्या दिनांकापासून ९० दिवसांच्या आत नोंदणी करणे सोयीचे ठरते. त्यानंतर नोंदणी केल्यास अल्प दंड भरावा लागू शकतो.
एकदा तुम्ही ऑनलाईन अर्ज सादर केला की, तुमच्या अर्जाची सद्यस्थिती (Status) तपासणे खूप सोपे आहे. यामुळे तुमचे काम कुठपर्यंत आले आहे आणि प्रमाणपत्र कधी मिळेल, याची स्पष्ट कल्पना येते.
तुमच्या अर्जाचे स्टेटस तपासण्यासाठी खालील स्टेप्स फॉलो करा:
अर्जाची सद्यस्थिती (Application Status) तपासण्याची प्रक्रिया
- १. अधिकृत वेबसाईटवर जा: पुन्हा एकदा aaplesarkar.mahaonline.gov.in या पोर्टलला भेट द्या.
- २. लॉगिन करा: तुमचा युजर आयडी आणि पासवर्ड वापरून प्रोफाईलमध्ये प्रवेश करा.
- ३. ‘Track Your Application’ शोधा: डॅशबोर्डवर उजव्या बाजूला किंवा मेनूमध्ये ‘Track Your Application’ हा पर्याय दिसेल, त्यावर क्लिक करा.
- ४. विभागाची निवड करा: तुम्ही ज्या विभागामार्फत अर्ज केला होता (उदा. नगरविकास विभाग किंवा ग्रामविकास विभाग), तो निवडा.
- ५. सेवेचे नाव: ‘Marriage Registration’ किंवा ‘Marriage Certificate’ हा पर्याय निवडा.
- ६. Application ID टाका: अर्ज भरताना तुम्हाला मिळालेला Application ID (अर्ज क्रमांक) तिथे प्रविष्ट करा.
- ७. Go वर क्लिक करा: त्यानंतर तुमच्या अर्जाची सद्यस्थिती स्क्रीनवर दिसेल.
स्टेटसचे विविध टप्पे (Status Types)
तुमच्या अर्जासमोर खालीलपैकी एक संदेश दिसू शकतो:
- Under Process: तुमचा अर्ज अद्याप अधिकारी तपासत आहेत.
- Approved: तुमचा अर्ज मंजूर झाला आहे आणि प्रमाणपत्र डाऊनलोडसाठी उपलब्ध आहे.
- Rejected: काही त्रुटींमुळे अर्ज नाकारला गेला आहे (याचे कारण तिथे नमूद केलेले असते).
- Query Raised: जर काही कागदपत्रे अपूर्ण असतील, तर ती पुन्हा अपलोड करण्यास सांगितले जाते.
प्रमाणपत्र (Certificate) डाऊनलोड कसे करावे?
तुमचा अर्ज ‘Approved’ दिसू लागला की, त्याच डॅशबोर्डवर तुम्हाला ‘Download’ चे बटण दिसेल. त्यावर क्लिक करून तुम्ही तुमचे डिजिटल स्वाक्षरी असलेले विवाह प्रमाणपत्र PDF स्वरूपात डाऊनलोड करू शकता.
टीप: डिजिटल स्वाक्षरी असलेले प्रमाणपत्र मूळ प्रमाणपत्राप्रमाणेच सर्व सरकारी कामांसाठी वैध असते.