महाराष्ट्र सरकारने राज्यातील मुलींच्या सक्षमीकरणासाठी आणि त्यांच्या उज्ज्वल भविष्यासाठी ‘लेक लाडकी योजना’ सुरू केली आहे. या योजनेअंतर्गत गरीब कुटुंबातील मुलींना जन्मापासून ते वयाची १८ वर्षे पूर्ण होईपर्यंत विविध टप्प्यांवर एकूण ₹१,०१,००० (एक लाख एक हजार रुपये) आर्थिक मदत दिली जाते. या योजनेचा लाभ कोणाला मिळतो आणि अर्ज कसा करायचा, याची संपूर्ण माहिती खालीलप्रमाणे आहे:
लेक लाडकी योजना काय आहे?
मुलींचा जन्मदर वाढवणे, मुलींच्या शिक्षणाला चालना देणे आणि बालविवाह रोखणे या उद्देशाने ही योजना १ एप्रिल २०२३ पासून लागू करण्यात आली आहे. ही योजना पिवळ्या आणि केशरी रेशनकार्डधारक कुटुंबांसाठी आहे.
अनुदानाचे टप्पे (मिळणारी रक्कम)
मुलीच्या विकासाच्या ५ महत्त्वाच्या टप्प्यांवर ही रक्कम थेट बँक खात्यात जमा केली जाते:
| टप्पा | कधी मिळणार? | मिळणारी रक्कम |
| पहिला टप्पा | मुलगी जन्माला आल्यावर | ₹ ५,००० |
| दुसरा टप्पा | मुलगी पहिलीत गेल्यावर | ₹ ६,००० |
| तिसरा टप्पा | मुलगी सहावीत गेल्यावर | ₹ ७,००० |
| चौथा टप्पा | मुलगी अकरावीत गेल्यावर | ₹ ८,००० |
| पाचवा टप्पा | मुलगी १८ वर्षांची झाल्यावर | ₹ ७५,००० |
| एकूण | ₹ १,०१,००० |
योजनेसाठी पात्रता निकष
आधार धारकांसाठी मोठी बातमी.! लवकर करा हे काम अन्यथा तुमचे आधार होणार बंद
- १. अर्जदार कुटुंब महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी असावे.
- २. लाभार्थी कुटुंबाकडे पिवळे (Antyodaya) किंवा केशरी (APL/BPL) रेशनकार्ड असणे अनिवार्य आहे.
- ३. ही योजना १ एप्रिल २०२३ नंतर जन्मलेल्या मुलींसाठी लागू आहे.
- ४. कुटुंबात दोन मुलींपर्यंतच या योजनेचा लाभ घेता येईल. (जर दुसऱ्या प्रसूतीच्या वेळी जुळी मुले झाली आणि त्यात दोन्ही किंवा एक मुलगी असेल, तर त्यांनाही लाभ मिळेल).
आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज भरण्यासाठी खालील कागदपत्रे तयार ठेवा:
- मुलीचा जन्म दाखला.
- आई आणि वडिलांचे आधार कार्ड.
- पिवळे किंवा केशरी रेशनकार्ड.
- पालकांचा उत्पन्नाचा दाखला (वार्षिक उत्पन्न १ लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे).
- बँकेचे पासबुक (मुलीचे किंवा आईचे बँक खाते आधारशी लिंक असावे).
- शाळेचा बोनाफाईड दाखला (पुढील टप्प्यांच्या लाभासाठी).
- कुटुंब नियोजनाचे प्रमाणपत्र (दुसऱ्या अपत्यानंतर आवश्यक).
रेशन कार्ड नाव अपडेट २०२६: रेशन कार्ड मध्ये नवीन नाव टाका
अर्ज कसा आणि कुठे करावा?
लेक लाडकी योजनेसाठी अर्ज करण्याची प्रक्रिया अत्यंत सोपी आहे:
- १. अंगणवाडी सेविका: ग्रामीण किंवा शहरी भागातील महिलांनी आपल्या जवळच्या अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधावा. त्यांच्याकडे या योजनेचे अर्ज उपलब्ध असतात.
- २. बालविकास प्रकल्प अधिकारी (CDPO): तुम्ही तालुक्याच्या ठिकाणी असलेल्या बालविकास प्रकल्प अधिकारी कार्यालयात जाऊनही अर्ज करू शकता.
- ३. ऑनलाईन नोंदणी: काही जिल्ह्यांमध्ये ‘महा-ई-सेवा’ केंद्रांमार्फत किंवा अधिकृत सरकारी पोर्टलद्वारे अर्जाची प्रक्रिया राबवली जाते
महत्त्वाच्या अटी
- लाभार्थी मुलीचे कुटुंब नियोजन (Family Planning) शस्त्रक्रिया प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे (दुसऱ्या अपत्याच्या वेळी).
- मुलगी १८ वर्षांची होईपर्यंत तिचे लग्न झालेले नसावे, तरच शेवटचा ७५ हजार रुपयांचा हप्ता मिळतो.