“मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण” योजनेबाबत सध्या सोशल मीडियावर एक मोठी बातमी वाऱ्यासारखी पसरत आहे की, तब्बल ४५ लाख महिला या योजनेतून बाहेर झाल्या आहेत. या बातमीमुळे अनेक महिलांमध्ये भीतीचे आणि संभ्रमाचे वातावरण आहे. पण ही माहिती पूर्णपणे खरी आहे का? की हा केवळ एक तांत्रिक गोंधळ आहे? या लेखात आपण याची सविस्तर आणि सत्य माहिती जाणून घेणार आहोत.
४५ लाख महिला का बाहेर पडल्या? (खरी कारणे)
मिळालेल्या अधिकृत माहितीनुसार, ४५ लाख महिलांना योजनेतून कायमचे काढले नसून, तांत्रिक प्रक्रिया पूर्ण न केल्यामुळे त्यांचा जानेवारी २०२६ चा हप्ता रोखला जाऊ शकतो. याची मुख्य कारणे खालीलप्रमाणे आहेत:
१. ई-केवायसी (e-KYC) अपूर्ण असणे
राज्य सरकारने योजनेत पारदर्शकता आणण्यासाठी सर्व लाभार्थी महिलांना ३१ डिसेंबर २०२५ पर्यंत ई-केवायसी पूर्ण करण्याचे आवाहन केले होते. ३१ डिसेंबरच्या मध्यरात्री ही मुदत संपली आहे. आकडेवारीनुसार, सुमारे ४५ ते ६० लाख महिलांनी अद्याप ई-केवायसी प्रक्रिया पूर्ण केलेली नाही. त्यामुळे अशा महिलांचे नाव ‘अपात्र’ किंवा ‘प्रलंबित’ (Pending) यादीत जाऊ शकते.
२. कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न
योजनेच्या अटीनुसार, ज्या कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न २.५ लाख रुपयांपेक्षा जास्त आहे, त्या महिला या योजनेसाठी पात्र नाहीत. पडताळणी दरम्यान अनेक महिलांच्या कुटुंबाचे उत्पन्न या मर्यादेपेक्षा जास्त असल्याचे आढळले आहे.
३. सरकारी कर्मचारी आणि टॅक्स भरणारे कुटुंब
जर लाभार्थी महिलेचे पती किंवा कुटुंबातील सदस्य सरकारी नोकरीत असतील किंवा ते आयकर (Income Tax) भरत असतील, तर अशा महिलांचे अर्ज बाद केले जात आहेत.
४. एकाच कुटुंबात अनेक अर्ज
एकाच रेशन कार्डवर दोनपेक्षा जास्त महिलांनी लाभ घेतला असल्यास किंवा एकाच महिलेने दोनवेळा अर्ज केला असल्यास, अशा अर्जांची छाननी करून जास्तीचे अर्ज बाद केले जात आहेत.
लाडकी बहीण खुशखबर! नोव्हेंबर हप्ता जमा होण्यास सुरुवात लगेच चेक करा
कोणत्या महिलांना योजनेतून बाहेर काढलं जात आहे?
सरकारने काही प्राथमिक पात्रता निकष आखले आहेत; जे पूर्ण न करणाऱ्या महिलांचा लाभ रोखला जातो:
- ✔️ Varṣik कुटुंब उत्पन्न ₹2.5 लाख पेक्षा जास्त असेल
- ✔️ कुटुंबात कोणीतरी आयकर भरत असेल
- ✔️ कुटुंबात सरकारकडून नोकरी करणारा/सेवानिवृत्त असा सदस्य असेल
- ✔️ घरात 4-चाकी वाहन असेल
- ✔️ योजनेसाठी इतर सरकारी योजनांचा लाभ घेतल्यास काही नियमांशी जुळत नसेल
- ✔️ वय 21—65 वर्षांमध्ये नसेल
- ✔️ एका घरातील दोनपेक्षा जास्त महिला लाभार्थी दाखल — हे नियमांचे उल्लंघन असल्यास वगळले जाते.
📝 अशी महिलांची नावे काढण्यामुळे सरकारला मोठ्या प्रमाणात नियमांनुसार अनधिकृत लाभ मिळणं टाळता येते.
कोणाचे पैसे येणार आणि कोणाचे थांबणार?
खालील तक्त्यावरून तुम्हाला स्पष्ट होईल की तुम्ही सुरक्षित आहात की नाही:
| स्थिती | परिणाम |
| ई-केवायसी पूर्ण आहे | पैसे नियमित जमा होतील. |
| बँक खाते आधारशी लिंक आहे | योजनेचा लाभ मिळत राहील. |
| ई-केवायसी केलेली नाही | जानेवारीपासून हप्ता थांबवला जाऊ शकतो. |
| चुकीची माहिती देऊन अर्ज भरला | नाव कायमचे वगळले जाईल आणि वसुली होऊ शकते. |
तुमचे नाव यादीत आहे की नाही कसे तपासायचे?
जर तुम्हाला शंका असेल की तुमचे नाव बाद झाले आहे, तर तुम्ही खालील प्रकारे तपासू शकता:
- Narishakti Doot App: नारीशक्ती दूत ॲपवर लॉग इन करून तुमच्या अर्जाची स्थिती (Status) तपासा.
- अधिकृत वेबसाइट: ladkibahin.maharashtra.gov.in या पोर्टलवर जाऊन ‘Beneficiary List’ मध्ये तुमचे नाव शोधा.
- अंगणवाडी केंद्र: तुमच्या जवळच्या अंगणवाडी सेविकेशी संपर्क साधून नवीन यादीत तुमचे नाव आहे का याची खात्री करा.
📌 आपण स्वतःची पात्रता कशी तपासाल?
- ✔️ e-KYC पूर्ण करा
- ✔️ अधिकृत सरकारी पोर्टलवर आपला अर्ज तपासा
- ✔️ योजनेच्या नियमांचे पालन करा
आता काय करावे?
ज्या महिलांनी अद्याप ई-केवायसी केलेले नाही, त्यांनी घाबरून न जाता सरकारकडून मुदतवाढ मिळते का याकडे लक्ष द्यावे. अनेकदा तांत्रिक अडचणींमुळे मुदत वाढवून दिली जाते. तसेच, तुमचे बँक खाते ‘डीबीटी’ (DBT) साठी सक्रिय असल्याची खात्री करा.
महत्त्वाची टीप: कोणत्याही अफवांवर विश्वास ठेवू नका. केवळ अधिकृत सरकारी पोर्टल किंवा सरकारी प्रसिद्धीपत्रकावरच विश्वास ठेवा.