भारत सरकारने वाहने सुरक्षितता आणि नंबर प्लेटची एकसमानता राखण्यासाठी HSRP (High Security Registration Plate) अनिवार्य केली आहे. महाराष्ट्रातील सर्व जुनी-नवीन वाहनांसाठी HSRP प्लेट बंधनकारक असून, ती ऑनलाइन अर्ज करून घरपोच मिळवता येते. या लेखात आपण HSRP नंबर प्लेट ऑनलाइन अर्ज कसा करावा? शुल्क किती? स्टेटस कसे तपासावे? आणि महत्त्वाची कागदपत्रे कोणती? हे सर्व जाणून घेऊया.
✅ HSRP म्हणजे काय?
HSRP (High Security Registration Plate) ही छेडछाड न करता येणारी, उभा राहत असलेला लेझर कोड असलेली सुरक्षित नंबर प्लेट असते. यामध्ये:
- लेझर एन्ग्रेव्हिंग
- नॉन-रीमूवेबल पिन
- क्रोमियम होलोग्राम
- युनिक QR Code
🧾 महाराष्ट्रात HSRP नंबर प्लेट अनिवार्य – कोणासाठी लागू?
| वाहन प्रकार | लागू स्थिती |
| 2-व्हिलर | लागू |
| 4-व्हिलर | लागू |
| कमर्शियल वाहन | लागू |
| ट्रॅक्टर/ट्रॉली | लागू |
जुनी वाहने (2019 पूर्वीची) तसेच नवीन वाहने दोन्हीसाठी अनिवार्य.
🌐 HSRP नंबर प्लेट ऑनलाइन अर्ज कसा करावा? (Step-By-Step Guide)
Step 1: अधिकृत वेबसाईट उघडा
- 👉 अधिकृत HSRP पोर्टलला भेट द्या:
- BookMyHSRP (महाराष्ट्रासाठी अधिकृत पोर्टल).
Step 2: “High Security Registration Plate” सेवा निवडा
- होमपेजवर ‘HSRP Services’ किंवा ‘Order HSRP’ वर क्लिक करा
Step 3: राज्य (State) म्हणून Maharashtra निवडा
Step 4: वाहनाची माहिती भरा
- वाहन क्रमांक (Registration No.)
- इंजिन नंबर (Engine No.)
- चेसिस नंबर (Chassis No.)
- मॉडेल / वाहन प्रकार
- मोबाईल नंबर
Step 5: फिटमेंट लोकेशन आणि स्लॉट निवडा
- जवळचे RTO
- फिटमेंट सेंटर
- उपलब्ध तारीख व वेळ (Time Slot)
Step 6: पेमेंट करा
- HSRP नंबर प्लेटसाठी शुल्क साधारणतः:
| वाहन प्रकार | अंदाजे शुल्क |
| दोन चाकी (2W) | ₹250 – ₹400 |
| चार चाकी (4W) | ₹500 – ₹800 |
पेमेंट Debit Card / UPI / Net Banking वापरून करता येते.
Step 7: अर्ज सबमिट करा आणि रसीद डाउनलोड करा
पेमेंट यशस्वी झाल्यावर Acknowledgement Receipt डाउनलोड करा. यामध्ये:
- Application Number
- Appointment Slot
- Payment Details
🔍 HSRP नंबर प्लेट स्टेटस कसे तपासावे?
- HSRP पोर्टल उघडा
- “Track Order Status” निवडा
- Application / Vehicle Number भरा
- तुमचे Order Status, Dispatch Status, Fitment Status दिसेल.
📦 HSRP नंबर प्लेट कधी मिळते?
- सहसा 5–10 दिवसांत तयार होते. आपण निवडलेल्या स्लॉटनुसार फिटमेंट सेंटरवर जाऊन नंबर प्लेट बसवून घेता येते.
❗ दंड (Fine) – HSRP लावले नसेल तर?
महाराष्ट्रात HSRP नसेल तर वाहतूक पोलिसांकडून दंड आकारला जाऊ शकतो:
- ₹500 ते ₹3000 पर्यंत दंड
- वाहन जप्तीचीही शक्यता
📌 HSRP नंबर प्लेट बसवताना काय लक्षात ठेवावे?
- फक्त सरकारी अधिकृत फिटमेंट सेंटरवरच नंबर प्लेट बसवावी
- QR code, hologram तपासा
- फ्रंट व रियर प्लेट व्यवस्थित रिव्हेटने बसवली आहे का हे पाहा
- स्टिकर (Color Coded Sticker) मिळाल्यास तोही लावा
📝 महत्त्वाची कागदपत्रे
ऑनलाइन अर्जासाठी —
- RC Book / Smart Card
- वाहन क्रमांक
- इंजिन व चेसिस क्रमांक
- मोबाईल नंबर
फिटमेंटच्या वेळी —
- Acknowledgement Receipt
- RC Book (मूळ / कॉपी)