केंद्र आणि राज्य सरकारांच्या माध्यमातून सर्वसामान्यांसाठी अनेक कल्याणकारी योजना राबवल्या जातात. एकदा अर्ज केल्यानंतर, “माझ्या अर्जाचे काय झाले?” किंवा “योजनेचे पैसे कधी येणार?” असे प्रश्न आपल्याला पडतात. आता यासाठी सरकारी कार्यालयात जाण्याची गरज नाही. तुम्ही तुमच्या मोबाईल किंवा कॉम्प्युटरवरून कोणत्याही सरकारी योजनेचा Status घरबसल्या चेक करू शकता. त्याची संपूर्ण प्रक्रिया खालीलप्रमाणे आहे:
सरकारी योजनेचा Status ऑनलाइन कसा तपासायचा? (Step-by-Step)
बहुतेक सर्व सरकारी योजनांसाठी स्टेटस चेक करण्याची पद्धत साधारणतः सारखीच असते. खालील महत्त्वाच्या पायऱ्या फॉलो करा:
१. संबंधित योजनेच्या अधिकृत पोर्टलवर जा
प्रत्येक योजनेचे एक स्वतंत्र पोर्टल असते. उदा. जर तुम्ही महाराष्ट्रातील महाडीबीटी (MahaDBT) वरून अर्ज केला असेल, तर mahadbt.maharashtra.gov.in वर जा. जर पीएम किसान (PM Kisan) असेल, तर pmkisan.gov.in वर जा.
२. ‘Track Application’ किंवा ‘Beneficiary Status’ पर्याय निवडा
होमपेजवर तुम्हाला “Track Your Application”, “Check Status” किंवा “Beneficiary Status” असे पर्याय दिसतील. त्यावर क्लिक करा.
३. तुमची ओळख पटवणारी माहिती भरा
स्टेटस पाहण्यासाठी तुम्हाला खालीलपैकी एका गोष्टीची गरज भासू शकते:
- Application ID / Registration Number (अर्ज करताना मिळालेला क्रमांक)
- Aadhaar Number (आधार कार्ड क्रमांक)
- Mobile Number (जो अर्जाशी लिंक आहे)
४. OTP व्हेरिफिकेशन (असल्यास)
सुरक्षेसाठी काही पोर्टल्स तुमच्या रजिस्टर मोबाईल नंबरवर OTP पाठवतात. तो व्यवस्थित भरून ‘Submit’ बटनावर क्लिक करा.
५. स्टेटस तपासा
तुमच्या स्क्रीनवर अर्जाची सद्यस्थिती दिसेल. येथे तुम्हाला तीन पैकी एक स्थिती दिसू शकते:
- Under Scrutiny/Processing: अर्ज अद्याप तपासणीत आहे.
- Approved: अर्ज मंजूर झाला आहे.
- Rejected: अर्ज नाकारला गेला आहे (याचे कारणही तिथे दिलेले असते).
काही महत्त्वाच्या वेबसाइट्स आणि लिंक
खालील तक्त्यात काही लोकप्रिय योजनांच्या स्टेटस चेक करण्याच्या लिंक्स दिल्या आहेत:
| योजनेचे नाव | अधिकृत लिंक | काय आवश्यक आहे? |
| महाडीबीटी (शिष्यवृत्ती/शेतकरी योजना) | MahaDBT Portal | Username & Password |
| पीएम किसान (PM-Kisan) | PM Kisan Status | Reg. No / Mobile No |
| घरकुल योजना (PMAY) | PMAY Status | Application ID |
| माझी लाडकी बहीण योजना | Ladki Bahin Portal | Mobile No / Login |
स्टेटस तपासताना या चुका टाळा
महत्त्वाची टीप: नेहमी सरकारी वेबसाइटच्या शेवटी .gov.in किंवा .nic.in आहे का ते तपासा. कोणत्याही अनोळखी लिंकवर तुमची वैयक्तिक माहिती किंवा बँक डिटेल्स शेअर करू नका.
जर तुमचा अर्ज ‘Pending’ किंवा ‘Rejected’ दिसत असेल, तर काय करावे?
- जर त्रुटी (Error) असेल, तर ती दुरुस्त करण्यासाठी ‘Edit’ ऑप्शन शोधा.
- अधिक माहितीसाठी संबंधित विभागाच्या हेल्पलाईन नंबरवर कॉल करा किंवा जवळच्या ‘आपले सरकार’ सेवा केंद्राला भेट द्या.
नेहमी विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
- १. मला माझा ‘Application ID’ माहित नसेल तर स्टेटस कसा चेक करायचा?
- बऱ्याच सरकारी वेबसाइट्सवर आता ‘Know Your Registration Number’ किंवा ‘Forget ID’ चा पर्याय असतो. तिथे तुम्ही तुमचा आधार कार्ड क्रमांक किंवा अर्जाला लिंक असलेला मोबाईल नंबर टाकून तुमचा आयडी पुन्हा मिळवू शकता.
- २. अर्जाचा स्टेटस ‘Rejected’ (नाकारला) दिसत असल्यास काय करावे?
- सर्वात आधी रिजेक्शनचे कारण तपासा (उदा. चुकीची कागदपत्रे किंवा अपूर्ण माहिती). त्यानंतर तुम्ही पोर्टलवर जाऊन त्रुटी दुरुस्त करू शकता (Re-edit) किंवा आवश्यक असल्यास संबंधित तहसील/विभागीय कार्यालयात जाऊन नवीन कागदपत्रे सादर करू शकता.
- ३. स्टेटस ‘Approved’ दिसत आहे, पण खात्यात पैसे आले नाहीत, याचे कारण काय?
- अनेकदा तांत्रिक कारणांमुळे किंवा बँक खात्याशी Aadhaar Seeding (NPCI Mapping) नसल्यामुळे पैसे जमा व्हायला वेळ लागतो. तुमचे बँक खाते आधारशी लिंक असल्याची खात्री करा आणि ‘PFMS’ पोर्टलवर जाऊन पेमेंट स्टेटस तपासा.
- ४. सरकारी योजनेचा स्टेटस पाहण्यासाठी काही फी द्यावी लागते का?
- नाही. अधिकृत सरकारी पोर्टलवर अर्जाची स्थिती तपासणे पूर्णपणे मोफत असते. जर एखादी व्यक्ती किंवा खासगी वेबसाइट यासाठी पैसे मागत असेल, तर ती फसवणूक असू शकते.
- ५. ‘In-Progress’ किंवा ‘Under Scrutiny’ म्हणजे नक्की काय?
- याचा अर्थ तुमचा अर्ज अद्याप सरकारी अधिकाऱ्यांकडून तपासला जात आहे. पडताळणीची प्रक्रिया पूर्ण होण्यासाठी साधारणतः १५ ते ३० दिवस लागू शकतात. ही एक सामान्य प्रक्रिया आहे, त्यामुळे अशा वेळी थोडी प्रतीक्षा करणे गरजेचे असते.