आजच्या काळात सरकारी योजनांचा लाभ घेण्यासाठी कागदपत्रे अचूक असणे अत्यंत आवश्यक आहे. अनेकदा आधार कार्डावरील नाव, पत्ता किंवा बँक खात्यातील चुकांमुळे योजनांचे पैसे अडकतात. अशा वेळी CSC Center (Common Service Centre) म्हणजेच ‘आपले सरकार सेवा केंद्र’ हे सर्वसामान्यांसाठी एक महत्त्वाचे केंद्र ठरते. या लेखात आपण पाहणार आहोत की, सीएससी सेंटरवरून विविध सरकारी योजनांमध्ये दुरुस्ती कशी केली जाते.
सीएससी सेंटर (CSC) म्हणजे काय?
CSC हे केंद्र सरकारच्या ‘डिजिटल इंडिया’ मोहिमेचा एक भाग आहे. हे केंद्र ग्रामीण आणि शहरी भागातील नागरिकांना विविध ई-सेवा प्रदान करते. येथे तुम्ही पॅन कार्ड, आधार कार्ड, शेतकरी योजना आणि इतर सरकारी अर्जांमध्ये दुरुस्ती करू शकता.
दुरुस्ती करता येणाऱ्या प्रमुख योजना
- PM किसान सन्मान निधी: आधार दुरुस्ती, ई-केवायसी (e-KYC), बँक खाते अपडेट.
- आधार कार्ड: नाव, जन्म तारीख, पत्ता आणि मोबाईल नंबर अपडेट.
- पॅन कार्ड: स्पेलिंगमधील चुका किंवा फोटो बदलणे.
- रेशन कार्ड: नवीन नाव वाढवणे किंवा चुकीचे नाव कमी करणे.
- आयुष्मान भारत कार्ड: माहितीतील चुका सुधारणे.
दुरुस्ती करण्याची प्रक्रिया (Step-by-Step)
जर तुम्हाला एखाद्या योजनेत दुरुस्ती करायची असेल, तर खालील प्रक्रियेचा अवलंब करा:
- जवळच्या केंद्राची भेट: तुमच्या गावातील किंवा शहरातील अधिकृत CSC केंद्रावर जा.
- कागदपत्रे सादर करणे: ज्या योजनेत दुरुस्ती करायची आहे, त्या संबंधित मूळ कागदपत्रे (उदा. आधार कार्ड, रेशन कार्ड, बँक पासबुक) सोबत ठेवा.
- अर्ज भरणे (CSC VLE द्वारे): केंद्रावरील चालक (VLE) त्यांच्या ‘डिजिटल सेवा’ पोर्टलवर लॉग-इन करून तुमचा अर्ज उघडतील.
- बायोमेट्रिक किंवा OTP प्रमाणीकरण: दुरुस्तीसाठी तुमची ओळख पटवणे आवश्यक असते. यासाठी अंगठ्याचा ठसा (Biometric) किंवा मोबाईलवर आलेला OTP द्यावा लागतो.
- शुल्क भरणे: सरकारी नियमानुसार जे काही नाममात्र शुल्क असेल, ते केंद्रावर जमा करावे लागेल.
- पावती घेणे: दुरुस्तीचा अर्ज भरल्यानंतर, केंद्राकडून Acknowledgment Receipt (पावती) नक्की घ्या. यावर तुमचा अर्ज क्रमांक असतो, ज्याद्वारे तुम्ही नंतर स्टेटस तपासू शकता.
दुरुस्तीसाठी लागणारी आवश्यक कागदपत्रे
योजनेनुसार कागदपत्रे बदलू शकतात, पण साधारणपणे खालील गोष्टी जवळ ठेवाव्यात:
| योजनेचे नाव | आवश्यक कागदपत्रे |
| PM किसान | आधार कार्ड, बँक पासबुक, सातबारा उतारा. |
| आधार अपडेट | पॅन कार्ड, मतदार ओळखपत्र किंवा जुने आधार. |
| रेशन कार्ड | कुटुंबातील सदस्यांचे आधार, जुने रेशन कार्ड. |
| पॅन कार्ड | ओळखीचा पुरावा, जन्म तारखेचा पुरावा. |
महत्त्वाच्या टिप्स
- अधिकृत केंद्र: नेहमी अधिकृत बोर्ड असलेल्या सीएससी केंद्रावरच जा.
- माहितीची पडताळणी: केंद्र चालकाने दुरुस्ती केल्यानंतर, फॉर्म सबमिट करण्यापूर्वी स्क्रीनवर तुमची माहिती पुन्हा एकदा तपासा.
- मोबाईल लिंक: सरकारी योजनांच्या लाभासाठी तुमचा मोबाईल नंबर आधार कार्डशी लिंक असणे अत्यंत फायदेशीर ठरते.
टीप: काही दुरुस्त्या ऑनलाइन होण्यासाठी ८ ते १५ दिवसांचा कालावधी लागू शकतो. त्यामुळे पावती जपून ठेवा.