महाराष्ट्र सरकारमार्फत शेतकऱ्यांचे उत्पादन वाढवण्यासाठी आणि त्यांच्यावरील आर्थिक भार कमी करण्यासाठी महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलच्या माध्यमातून विविध पिकांच्या बियाण्यांवर मोठे अनुदान दिले जाते. सन २०२६ च्या हंगामासाठी सोयाबीन, तीळ आणि उन्हाळी भुईमूग यांसारख्या पिकांच्या बियाण्यांसाठी ऑनलाईन अर्ज प्रक्रिया सुरू झाली आहे.
या लेखात आपण बियाणे अनुदान योजना २०२६ बद्दल सविस्तर माहिती, पात्रता आणि अर्ज करण्याची पद्धत पाहणार आहोत.
बियाणे अनुदान योजना २०२६: मुख्य वैशिष्ट्ये
या योजनेचा मुख्य उद्देश शेतकऱ्यांना प्रमाणित आणि दर्जेदार बियाणे रास्त दरात उपलब्ध करून देणे हा आहे.
- सोयाबीन बियाणे: खरीप हंगामासाठी सोयाबीन बियाण्यांवर ५०% ते ७५% पर्यंत अनुदान मिळते.
- तीळ आणि भुईमूग (उन्हाळी): सध्या उन्हाळी हंगामासाठी तीळ आणि भुईमूग बियाण्यांवर काही जिल्ह्यांमध्ये १००% अनुदान (मोफत बियाणे) दिले जात आहे.
- निवड प्रक्रिया: अर्जांची संख्या जास्त असल्यास ‘लॉटरी’ (संगणकीय सोडत) पद्धतीने लाभार्थ्यांची निवड केली जाते.
आवश्यक कागदपत्रे (Required Documents)
ऑनलाईन अर्ज करण्यापूर्वी खालील कागदपत्रे जवळ ठेवावीत:
- १. आधार कार्ड (बँक खात्याशी लिंक असणे अनिवार्य)
- २. ७/१२ उतारा (चालू वर्षाचा)
- ३. ८-अ उतारा
- ४. बँक पासबुकच्या पहिल्या पानाची प्रत
- ५. जातीचा दाखला (अनुसूचीत जाती/जमाती प्रवर्गातील शेतकऱ्यांसाठी)
ऑनलाईन अर्ज करण्याची प्रक्रिया (Step-by-Step)
महाडीबीटी पोर्टलवर अर्ज करण्यासाठी खालील पायर्या फॉलो करा:
- १. नोंदणी: सर्वप्रथम MahaDBT Farmer Portal वर जाऊन नवीन नोंदणी (New Registration) करा. जर आधीच खाते असेल तर लॉग इन करा.
- २. प्रोफाईल पूर्ण करा: आपले वैयक्तिक तपशील, जमिनीचा तपशील आणि बँक तपशील भरून प्रोफाइल १००% पूर्ण करा.
- ३. अर्ज करा: ‘अर्ज करा’ या बटणावर क्लिक करा आणि ‘कृषी विभाग’ हा पर्याय निवडा.
- ४. योजना निवड: ‘बियाणे, खते आणि औषधे’ (Seeds, Fertilizers, and Pesticides) या घटकासमोर ‘बाबी निवडा’ वर क्लिक करा.
- ५. पीक निवड: ज्या पिकासाठी (उदा. सोयाबीन किंवा तीळ) अनुदान हवे आहे, ते पीक आणि वाण निवडा.
- ६. अर्ज सबमिट करा: सर्व माहिती भरल्यावर अर्ज ‘सबमिट’ करा आणि अर्जाचे शुल्क (साधारण २३.६० रुपये) ऑनलाईन भरा.
पात्रता आणि अटी
- अर्जदार हा महाराष्ट्राचा रहिवासी आणि शेतकरी असावा.
- शेतकऱ्याच्या नावे शेतीचा ७/१२ उतारा असणे आवश्यक आहे.
- एका शेतकऱ्याला जास्तीत जास्त २ हेक्टर मर्यादेपर्यंत बियाणे अनुदान मिळू शकते.
- ज्या शेतकऱ्यांनी मागील वर्षी याच घटकाचा लाभ घेतला आहे, त्यांना प्राधान्य क्रमानुसार वगळले जाऊ शकते.
महत्त्वाची टीप
उन्हाळी तीळ बियाणे अनुदानासाठी जळगाव, लातूर, बीड आणि बुलढाणा यांसारख्या विशिष्ट जिल्ह्यांमध्ये विशेष प्राधान्य दिले जात आहे. त्यामुळे आपल्या क्षेत्रातील कृषी सहाय्यकांशी संपर्क साधून चालू अर्जाची खात्री करून घ्यावी.