आधार कार्ड हे आजच्या काळात आपल्या ओळखीचा सर्वात महत्त्वाचा पुरावा आहे. अनेकदा घर बदलल्यामुळे किंवा इतर कारणांमुळे आपल्याला आधार कार्डवरील पत्ता बदलावा लागतो. पूर्वी यासाठी आधार केंद्रावर तासनतास रांगेत उभे राहावे लागायचे, पण आता तुम्ही तुमच्या मोबाईलवरून घरबसल्या हे काम करू शकता. विशेष म्हणजे, या प्रक्रियेसाठी तुम्हाला केवळ ५० रुपये सरकारी फी आणि सुमारे २५ रुपये इंटरनेट/कॅफे चार्जेस (किंवा स्वतः केल्यास मोफत) असे मिळून साधारण ७५ रुपयांच्या आसपास खर्च येतो.
१. पत्ता बदलण्यासाठी आवश्यक गोष्टी
- तुमचा मोबाईल नंबर आधार कार्डशी लिंक असणे अनिवार्य आहे (OTP साठी).
- पत्त्याचा पुरावा (उदा. रेशन कार्ड, लाईट बिल, बँक पासबुक, भाडे करार किंवा मतदार ओळखपत्र).
- जर स्वतःचा पुरावा नसेल, तर तुम्ही कुटुंबातील प्रमुखाच्या (Head of Family) संमतीनेही पत्ता बदलू शकता.
२. ऑनलाईन पत्ता बदलण्याची प्रक्रिया (Step-by-Step)
खालील पायऱ्या फॉलो करून तुम्ही मोबाईलवरून पत्ता अपडेट करू शकता:
- पायरी १: अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या तुमच्या मोबाईलमधील ब्राउझरमध्ये myaadhaar.uidai.gov.in ही वेबसाईट ओपन करा.
- पायरी २: लॉगिन करा ‘Login’ बटणावर क्लिक करा. तुमचा १२ अंकी आधार नंबर आणि कॅप्चा कोड टाका. त्यानंतर तुमच्या लिंक असलेल्या मोबाईलवर एक OTP येईल, तो टाकून लॉगिन करा.
- पायरी ३: ‘Address Update’ पर्याय निवडा डॅशबोर्डवर दिसणाऱ्या ‘Update Aadhaar Online’ या पर्यायावर क्लिक करा. त्यानंतर ‘Proceed to Update Aadhaar’ वर क्लिक करून ‘Address’ हा पर्याय निवडा.
- पायरी ४: नवीन पत्ता भरा आता तुमच्यासमोर तुमचा जुना पत्ता दिसेल. खाली ‘Details to be Updated’ मध्ये तुमचा नवीन पत्ता काळजीपूर्वक भरा (पिनकोड, जिल्हा, गाव इ.). मराठीत माहिती आपोआप येईल, ती एकदा तपासून घ्या.
- पायरी ५: कागदपत्रे अपलोड करा तुमच्याकडे असलेल्या पत्त्याच्या पुराव्याचा स्पष्ट फोटो काढून तो PDF किंवा JPEG फॉरमॅटमध्ये अपलोड करा.
- पायरी ६: पेमेंट करा सर्व माहिती भरल्यानंतर तुम्हाला ५० रुपये ऑनलाईन फी भरावी लागेल. तुम्ही UPI (PhonePe, Google Pay), डेबिट कार्ड किंवा नेट बँकिंगद्वारे हे पेमेंट करू शकता.
३. स्टेटस कसे तपासायचे?
पेमेंट यशस्वी झाल्यावर तुम्हाला एक SRN (Service Request Number) मिळेल. या नंबरद्वारे तुम्ही ‘Check Enrolment & Update Status’ मध्ये जाऊन तुमच्या अर्जाची स्थिती पाहू शकता. साधारण ७ ते १५ दिवसांत तुमचा पत्ता अपडेट होतो आणि तुम्ही नवीन आधार कार्ड ऑनलाईन डाउनलोड करू शकता.
४. लक्षात ठेवण्यासारख्या गोष्टी
- दिलेली माहिती चुकीची असल्यास अर्ज नाकारला जाऊ शकतो, त्यामुळे स्पेलिंग नीट तपासा.
- केवळ पत्ता बदलण्यासाठीच ही ऑनलाईन सुविधा उपलब्ध आहे; नाव किंवा जन्मतारीख बदलण्यासाठी बायोमेट्रिकची गरज भासू शकते.
महत्वाची टीप: ५० रुपये ही अधिकृत सरकारी फी आहे. जर तुम्ही स्वतः मोबाईलवरून केले तर तुम्हाला फक्त ५० रुपयेच लागतील. सायबर कॅफेमध्ये गेल्यास ते २५-३० रुपये सेवा शुल्क घेऊ शकतात.